IDFA 2008 â dzieĹ dziesiÄty

IDFA 2008 - dzień dziesiąty

2008.12.01 Nasza Polonia

W sobotę, dziesiątego i przedostatniego dnia festiwalu widziałem cztery filmy.

Zacząłem od wyborów w Kenii. 'From Prison to Parliament' to norweski film Charlotte Rřdher Tvedt o Kenijczyku, wieloletnim dysydencie, skazanym w Norwegii za defraudację pieniędzy służby imigracyjnej na cele opozycji w Kenii.

W więzieniu - a raczej otwartym ośrodku poprawczym - poznaje on Niemca, zwykłego ojca rodziny z wyrokiem dwóch lat za przemyt narkotyków. Kiedy obaj wychodzą Kenijczyk Peter przekonuje Niemca Wolfganga, który przez więzienie stracił wszystko, łącznie z rodziną, aby pojechał z nim do Kenii szerzyć tam demokrację. Z dwoma używanymi traktorami Peter wraca do swoich wiejskich stron, aby tam ubiegać się o miejsce w parlamencie w wyborach 2007 r. Nie chce kupować głosów a raczej powołuje się na wzory norweskie dla przekonania wyborców. Ostatecznie jednak musi wedle kenijskiej tradycji politycznej rozdawać banknoty. Nie pomaga mu to i stale optymistyczny oraz lekko oportunistyczny Peter tym razem nie trafia do parlamentu. Film kończy się scenami z poważnych zamieszek po wyborach prezydenckich, później tego samego 2007 roku.

'The Last Rites' - 'Ostatnie Namaszczenie' to krótki film z Bangladeszu. W porcie Cittagong zużyte wielkie statki cięcie są na kawałki. Yasmine Kabir pokazuje z dala prawie surrealistyczne postacie snujące się między kadłubami statków z szafami i biurkami na plecach, mozolnie ciągnące ciężki stalowy kabel lub w pocie czoła pracujące przy cięciu stalowych płyt. Jedyne dźwięki to jakby przytłumione okrzyki, szepty, stuki. Yasmine Kabir chciała stworzyć atmosferę jakby apokaliptyczną, ale z respektem dla robotników. Są nimi głównie wieśniacy z północy kraju, uciekający przed suszą.

'The Flower Bridge' - 'Most Kwietny' to historia ojca z trójką dzieci na wsi w Mołdawii. Matka jest od kilku lat gdzieś za granicą i przysyła pieniądze na kształcenie dzieci i remont domu. Kochający swoje dzieci ojciec bierze na siebie rolą obojga rodziców, wprowadzając ostry reżim sprzątania, gotowania i prac wokół gospodarstwa rolnego. Rumun Thomas Ciulei wykorzystał okazję i obok wnikliwego portretu rodziny pokazał piękne cztery pory roku mołdawskiego krajobrazu. Raz jeszcze potwierdził przy tym siłę filmowania na 35 mm.

Końcowym filmem tegorocznej IDFA był 'Les Plages D'Agnes', najnowszy film Agnes Varda. Postanowiła opowiedzieć swoje życie na podstawie starych fotografii i filmików, fragmentów z własnych filmów, spotkań ze starymi przyjaciółmi. Bawi się przy tym różnymi środkami pomocniczymi, jak zestawy luster na plaży, czy na nowo odgrywanie starych scen. A życie Agnes Varda - urodzonej w Belgii z francusko-greckich rodziców - to nie tylko wspomnienia reżyserki, fotograficzki i plastyczki, ale także kalejdoskop całej kultury francuskiej ostatnich 60-iu lat.

'From Prison to Parliament'

'The Last Rites'

'The Flower Bridge'

'Les Plages d'Agnes'

Jan Minkiewicz

IDFA 2008 - DAG TIEN

Op zaterdag, de voorlaatste dag van IDFA heb ik vier films gezien. Ik begon met verkieizngen in Kenia. 'From Prison to Parliament' is een Noorse film van Charlotte Rřdher Tvedt over een Keniaan, sinds jaren dissident, in Noorwegen veroordeeld wegens verduistering van gelden van de immigratiedienst ten bate van de oppositie in Kenia.

In de gevangenis - of eerder een open inrichting voor heropvoeding - leert hij een Duitser kennen, een gewone huisvader met een veroordeling tot twee jaar voor drugssmokkel. Wanneer beiden vrijkomen, overtuigt Keniaan Peter Duitser Wolfgang - die door zijn veroordeling gezin en alles kwijt is geraakt - om met hem naar Kenia te gaan om daar democratie te bevorderen. Met twee gebruikte tractors keert Peter terug naar zijn plattelandsstreek, om daar te proberen in het parlement gekozen te worden in de verkiezingen van 2007. Hij wil geen stemmen kopen, maar beroept zich eerder op Noorse voorbeelden om de kiezers te overtuigen. Uiteindelijk moet ook hij echter volgens Keniaanse politieke traditie bankbiljetten uitdelen. Het helpt hem niet en de altijd optimistische en soms wat opportunistische Peter komt ditmaal niet in het parlement. De film eindigt met scčnes van ernstige rellen na de presidentsverkiezingen, later In datzelfde 2007.

'The Last Rites' is een korte film uit Bangladesh. In de haven van Chittagong worden oude oceaanschepen aan repen gesneden. Yasmine Kabir laat van een afstand bijna surrealistische figuren zien, die zich als schimmen bewegen tussen de scheepsrompen met kasten of bureaus op hun rug, moeizaam aan een zware stalen kabel trekken of zwaar bezweet stalen platen staan door te branden. De enige geluiden zijn gedempte schreeuwen, fluisteringen, klopgeluiden. Yasmine Kabir wilde als het ware een apocalyptische sfeer oproepen, maar met respect voor de arbeiders. Dat zijn voornamelijk boeren uit het noorden, op de vlucht voor de droogte.

'The Flower Bridge' is het verhaal van een vader met drie kinderen in een Moldavisch dorp. De moeder is al een paar jaar in het buitenland en stuurt geld voor het onderwijs van de kinderen en reparatie van het huis. De vader, die veel van zijn kinderen houdt, neemt de rol op zich van beide ouders en voert een streng regiem in van opruimen, koken en werken op de boerderij. De Roemeen Thomas Ciulei maakte dankbaar gebruik van de gelegenheid en laat naast het indringende portret van het gezin de schitterende vier jaargetijden van het Moldavische landschap zien. Daarmee bewees hij nogmaals de kracht van het filmen op 35 mm.

Slotfilm van IDFA 2008 was 'Les Plages D'Agnes', de nieuwste film van Agnes Varda. Zij besloot haar leven te vertellen aan de hand van oude foto's en filmpjes, fragmenten uit eigen films en ontmoetingen met oude vrienden. Zij speelt daarbij met allerlei hulpmiddelen, zoals spiegels op het strand of opnieuw gespeelde oude scčnes. En het leven van Agnes Varda - in België geboren uit Frans-Griekse ouders - dat zijn niet alleen de herinneringen van een regisseuse, fotografe en kunstenares, maar ook een caleidoscoop van de hele Franse cultuur van de laatste 60 jaren.

Jan Minkiewicz