IDFAdzieĹ dziewiÄty- piÄtek 30-go listopada

IDFAdzień dziewiąty- piątek 30-go listopada

2007.01.02 Nasza Polonia

Konflikt palestyńsko-izraelski w zasadzie od lat prawie permanentnie cieszy się zainteresowaniem mediów, w tym i dokumentalistów. Co pewien czas w tym jakby spetryfikowanym sporze wypróbowywane są niekonwencjonalne metody przełamania pata. Taką próbą jest 'Faces' - 'Twarze', film projekt. Reżyser Gmax pokazuje wielką nielegalną wystawę zdjęć na pograniczu Izraela i stref Palestyńskich. Francuski fotografik JR wyprodukował ogromne zdjęcia twarzy Izraelczyków i Palestyńczyków z tymi samymi zawodami, twarze śmiejące się przedziwnymi grymasami. Parami kleił je - rozglądając się czy przypadkiem nie pojawia się policja - na murach po obu stronach muru i na samym murze. Przyglądających się pytał o zgadywanie, który jest Żydem a który Arabem. Mało kto zgadywał poprawnie, co na ogół wywoływało uśmiechy albo nawet wesoły śmiech. I o to twórcom projektu Face2Face właśnie chodziło.

Chiny też nie znikają z pierwszych stron gazet. Ale mało kto tutaj wie coś więcej o historii chińskiego reżimu komunistycznego. Chinka Xiaolian Peng podjęła próbę wypełnienia części tej luki. Jej długi - prawie trzygodzinny - dokument 'Storm under the Sun' - 'Sztorm pod Słońcem' pokazuje jak lata przed rewolucją kulturalną Mao Tse Tung zaatakował marksistowskich - ale niezależnie myślących pisarzy z kręgu wokół literatura Hu Feng, organizując na podstawie sfabrykowanych 'dowodów' kampanię oszczerstw o zdradę partii, rewolucji i narodu.

Faces

The Price of Sugar

Film pokazuje ich losy - na ogół kilka lat więzienia i po tym kilkanaście lat obozów pracy. Reżyserka, sama córką jednego z ofiar, zdążyła jeszcze przeprowadzić wywiad z szeregiem sędziwych już członków i członkiń 'bandy Hu Feng'. Niełatwy jest ten wyprodukowany w Hongkongu film, ale kto się trochę zna na historii komunizmu, łatwo widzi jak Mao wzorował się na wypróbowanych metodach Lenina i Stalina pozbywania się niewygodnych intelektualistów.

Na każdym festiwalu dokumentów trafiają się filmy, które poruszają problem o którym nikt jeszcze nie słyszał. 'The Price of Sugar' Amerykanina Bill Haney jest właśnie takim filmem. Do Republiki Dominikańskiej przemycani są pod fałszywymi pretekstami tani pracownicy z Haiti - w tym kobiety i dzieci. Trafiają do plantacji cukru, gdzie pracują jak niewolnicy. Dokumenty są im zabierane, nie wolno im opuszczać baraków na terenie plantacji, gdzie brakuje opieki medycznej, szkół i ludzkiego wyżywienia. Jest tam cale pokolenie już urodzone na plantacji, gdzie wszędzie patroluje konna, uzbrojona służba właściciela plantacji, rodziny Vicini. Ma ona jednak potężnego przeciwnika, hiszpańsko-angielskiego księdza Christophera Hartley'a, który nie tylko broni podstawowych praw Haitańczyków, ale skłania ich do organizowania się związkowo, a ponadto nie uchylą się od konfrontacji z lokalnymi rasistami Dominikańskimi, którzy żądają wyrzucenia Haitańczyków i księdza. Razem z parafianami z Haiti plus porządnymi Dominikańczykami barykaduje się w kościele i ostatecznie wypędza rasistów i agitatorów upitych za pieniądze rozdane przez właścicieli plantacji. Ksiądz mimo poważnych szykan, łącznie z zapowiedzą ataków na jego życie, nie ustępuje o milimetr. Na razie wytrzymuje, ale co gorsze, eksport cukru z Republiki Dominikańskiej do głównie Stanów nie został poddany żadnej dyskusji w polityce amerykańskiej czy innej. Jedynie władze Dominikańskie zapowiedziały wojnę z nielegalnym przemytem pracowników przez granicę.

IDFA DAG NEGEN - VRIJDAG 30 NOVEMBER

Het israelisch-palestijnse conflict staat al jaren vrij permanent in de belangstelling van de media, inclusief van documentaire filmers. Van tijd tot tijd worden in dit als het ware versteende conflict onconventionele middelen aangewend om de patstelling te doorbreken. Zo'n poging is 'Faces', een film als project. Regisseur Gmax laat een grote illegale fototentoonstelling zien op de grens tussen Israel en de Palestijnse gebieden. De franse fotograaf JR maakte gigantische fotos van de gezichten van Israëli's en Palestijnen met hetzelfde beroep, gezichten die lachen en grimassen maken. Als paren plakte hij ze - rondkijkend of de politie er niet aankwam - op gebouwen aan beide kanten van de scheidsmuur en ook op die muur zelf. Omstanders vroeg hij te raden wie de Jood en wie de Arabier is. Weinigen raadden goed, wat to glimlachen en zelfs vrolijk lachten leidde. En juist daarom ging het de makers van project Face2Face.

China verdwijnt momenteel ook niet van de voorpagina's. Maar weinigen weten hier iets meer over de geschiedenis het Chinese communistische systeem. De Chinese Xiaolian Peng heeft geprobeerd hier iets aan te doen. Haar Lange - bijna 3 uur durende - 'Storm under the Sun' laat zien hoe jaren voor de culturele revolutie Mao een aanval lanceerde tegen marxistische - maar onafhankelijk denkende - schrijvers rond de literator Hu Feng. Op grond van gefabriceerde bewijzen Werd een lastercampagne begonnen wegens verraad van partij, revolutie en vaderland. De film toont hun lotgevallen - meestal een paar jaar gevangenis en dan tot 20 jaar werkkamp. De regisseuse, zelf dochter van een van de slachtoffers, heeft nog net de tijd gehad interview te maken met de meeste, nu bejaarde, leden van 'bende van Hu Feng'. Deze in Hongkong geproduceerde film is niet eenvoudig. Maar wie iets weet van de geschiedenis van het communisme, ziet al gauw hoe Mao een voorbeeld nam aan de beproefde methodes van Lenin en Stalin hoe je van lastige intellectuelen af moet komen.

Op elk documentaire festival zijn films over problemen, waar nog niemand weet

van heeft. 'The Price of Sugar' van de Amerikaan Bill Haney is zo'n film. Naar de Dominicaanse Republiek worden onder valse voorwendsels goedkope arbeidskrachten uit Haďti gesmokkeld -waaronder vrouwen en kinderen. Zij komen echter terecht op suikerplantages, waar ze werken als slaven. Hun papieren worden afgenomen, ze mogen niet Hun barakken op de plantage verlaten, waar gebrek is aan medische zorg, onderwijs en fatsoenlijk eten. Er is daar ene hele generatie, die geboren is op de plantage, waar overal patrouilles te paard rondrijden van een bewapende ordedienst van de eigenaars van de plantage, de familie Vicini. Deze heeft reen geduchte tegenstander in de spaans-engelse priester Christopher Hartley, die niet Allen opkomt voor de basis mensenrechten van de Haitianen, maar hen ook organiseert in vakbondswerk en zelfs een confrontatie niet uit de weg gaat met lokale Dominicaanse racisten, die deportatie eisen van de Haitianen en van de priester. Met zijn parochianen, waaronder ook fatsoenlijke Dominicanen, barricadeert hij zich in de kerk en weet zelfs de racisten en op kosten van de plantage-eigenaars dronken gevoerde relschoppers te verjagen. Ondanks ernstige chicanes, waaronder bedreigingen met de dood, wijkt de priester geen millimeter. Voorlopig houdt hij stand, waar helaas is de export van Dominicaanse suiker naar vooral de VS niet ter discussie gekomen in de Amerikaanse politiek, en ook in geen andere. Alleen de Dominicaanse overheid heeft de oorlog verklaard aan mensensmokkel uit Haiti.

Jan Minkiewicz