Vrijdag, de voorlaatste dag van het festival, is de dag van de hoofdprijzen, drie Tigers voor de beste debuutfilms - diploma en uitzending op de Nederlandse TV plus 15.000 euro. Maar voordat we daar aan toekomen, heb ik nog een paar films gezien.

Naast Skolimowski bestond de enige Poolse inbreng dit jaar uit '33 Scenes from Live' van Małgorzata Szumowska. Een film, die in Polen enthousiast is ontvangen . Ik zag een goede film, zowel qua regie als acteren. Maar emotioneel maakte die film geen overweldigende indruk, omdat ik het door Szumowska geboden model van afreageren van intermenselijke conflicten en vooral omgaan met rouw, beschouw als een van de vele mogelijke varianten. Zij serveert consequent een nogal drastisch en lawaaierig model, die bovendien 'verplicht' lijkt te zijn voor alle betrokkenen. Zo'n reactief collectivisme is in haar film functioneel, maar in het dagelijks leven vrij onwaarschijnlijk.

Ik zag ook een film uit het retrospectief van Paolo Benvenuti 'Gostanza da Libbiano'. Lucia Poli speelt in deze zwart-wit film fenomenaal de rol van Gostanza, een geneesster die in de 16-e eeuw beschuldigd wordt van tovenarij. Zij schildert haar inquisitoren een dermate mooi beeld van de duivel, dat zij haar wel moeten beschuldigen van valse verklaringen. Dat redt haar het leven, maar wel voor de prijs van een verbod op genezen van mensen en een permanente controle door de kerk. Een klassieke, meesterlijke film, gebaseerd op een echte gebeurtenis.

En nu is het tijd voor de Tigers. Van de prijswinnaars zag ik er een eerder en twee net op de dag van de prijsuitreiking. Ik begin met de eerste. 'Breathless' - 'Ademloos' van de Zuidkoreaan Yang Ik-June verdient ten volle de Tiger Award. De 130 minuten van de film vervelen geen moment. Een uiterst onaangename en snel de vuisten gebruikende gangster blijkt natuurlijk toch een blanke pit te hebben. We zien een doorsnee van ellende in diverse families, ellende die langzamerhand wordt ontrafeld. Na de klassieke dood van de bekeerde gangster is alleen onnodig een scene ingevoegd, hoe het allen vergaat na zijn dood. In ander licht gefilmd, met andere kleuren. De film houdt net niet op het juiste moment op.

'Be Calm and Count to Seven' van de Iraniër Ramtin Lavafipour is de geschiedenis van een jongetje, wiens vader niet terugkomt van zee, van een overtocht met vluchtelingen. De film lijkt een dramadocument over misbruik van kinderen bij gevaarlijk werk op zee. In het vissersdorp Hondt iedereen zich bij gebrek aan vis namelijk bezig met smokkelen. Goed camerawerk in de stijl van de Iranese meesters, misschien iets teveel mystieke dialogen, moeilijk te begrijpen voor niet-Iraniërs.

De derde Tiger ging naar de Turkse regisseur Mamut Fazil Coskun voor 'Wrong Rosary' - 'De verkeerde Rozenkrans'. Een breekbare, langzame film over breekbare mensen. Een jonge beginnende Imam is gefascineerd door een christelijke buurvrouw. Langzaamaan lijkt het, alsof zij elkaar kleine signalen geven van sympathie, misschien zelfs liefde. Maar te veel staat hen in de weg. Karakter..., religie? Dat is niet belangrijk, belangrijk is, dat het de regisseur gelukt is om geloofwaardig verlangen en onmacht te laten zien.

Jan Minkiewicz

ROTTERDAMSKI FESTIWAL FILMOWY - DZIEŃ 10

Piątek, przedostatni dzień festiwalu, to dzień nadania głównych nagród, trzech Tygrysów za najlepsze debiuty - dyplom plus pokaz w holenderskiej telewizji oraz 15.000 Euro. Ale nim do tego dojdziemy, obejrzałem kilka innych filmów.

Oprócz Skolimowskiego jedyny Polski element tegorocznego festiwalu to '33 Sceny z Życia' Małgorzaty Szumowskiej. Film, który w Polsce został bardzo entuzjastycznie przyjęty. Ja zobaczyłem film dobry, reżysersko i aktorsko. Natomiast od strony emocjonalnej nie zrobił na mnie aż tak wielkiego wrażenia, ponieważ proponowany przez Szumowską model odreagowywania konfliktów międzyludzkich a szczególnie obchodzenia się z żałobą, uważam za jeden z wielu możliwych. Ona konsekwentnie serwuje model dość drastyczny i hałaśliwy i jakby "obowiązkowy" dla wszystkich. Taki kolektywizm reakcji jest w jej filmie funkcjonalny, natomiast w życiu raczej mało prawdopodobny.

Ramtin Lavafipour, Tigerwinnaars Mahmut Fazil Goskun, Yang Ik-June met Festival-directeur Rutger Wolfson - foto Jan Minkiewicz

33 Scenes from Life Film still

Gostanza da Libbiano

Breathless

Be Calm and Count to Seven Film still

Wrong Rosary