ROTTERDAM FILMFESTIVAL

Rotterdam Filmfestival - dag 11

2009.02.03 Nasza Polonia

De Braziliaanse film 'Birdwatchers' behoort zeker niet tot de filmische hoogstandjes, maar de inhoud verdient het wel om besproken te worden.

Indianen in het Amazonegebied beginne hun reservaten te verlaten en terug te keren naar hun oorspronkelijke land, meestal weggegeven aan ranchers en geheel ontbost. Vaak antwoorden de ranchers met geweld, tot aan moord toe. Zo gaat het ook in deze eenvoudige film, waarin een klein groepje Indianen zijn tenten opslaat vlak naast het land van een rancher en waarin de boeren gewelddadig reageren. In veel gevallen wijst de Braziliaanse regering de Indianen het land toe, omdat dat juridisch niet verkocht is aan de ranchers, alleen in bruikleen gegeven. De regisseur Marco Bechis verdient ook een paar woorden. Zoon van een Chileense en een Italiaan, opgegroeid in Argentinië, vandaar wegens politieke activiteiten gedeporteerd en nu betrokken bij strijd voor de rechten van Indianen.

Tariq Teguia is de vernieuwer van de Algerijnse cinema. Deze van huis uit fotograaf liet in Rotterdam zijn tweede speelfilm zien, 'Inland'. Tegen een achtergrond van panoramische beelden van de woestijn ontwikkelt zich tergend langzaam en voornamelijk zonder dialogen het verhaal van een geoloog, die de achterdocht van lokale bewoners en autoriteiten wekt met zijn onderzoek ten bate van elektrificatie van het achtergebleven gebied, dat bovendien nog wordt geteisterd door opstandelingen en rovers. Weinig mensen in de woestijn, daarbij nog zwijgzaam. En de film duurt 138 minuten. Voor liefhebbers van de esthetische film - best uit te houden.

Jan Nemec behoort tot de nestoren van de Tsjechische cinema van de jaren 60. Een van zijn films was de korte documentaire 'Ode aan Praag' over de inval van het Warschau Pact in Tsjecho-Slowakije in 1968. Nemec is nu teruggekeerd naar dat onderwerp in 'The Ferrari Dino Girl'. Hij vertelt het verhaal hoe hij bij toeval materiaal opnam over Sovjettanks in Praag en dat materiaal het land uit bracht naar Oostenrijk.

In het tweede deel lat hij die shots zien. Het is als het ware een heel persoonlijke aanvulling op 'De Ode aan Praag'.

En dan is het alweer tijd voor de laatste film, die ik op dit festival gezien heb. 'Tokyo Sonata' van Kurosawa Kiyoshi heeft al een paar festivals gehaald en prijzen verworven. Een typisch Japans verhaal, oftewel sonate over de lotgevallen van een gezin. Een vreedzaam, harmonieus leven verandert, wanneer vader werkeloos wordt en dat voor zich houdt. Het gezin valt uiteen, het komt tot heuse catastrofes, iedereen dreigt tragisch aan zijn einde te komen. Maar hun wil tot reparatie, tot het rechtzetten van fouten, leidt op wonderbaarlijke wijze tot een nieuwe staat van harmonie. Alle nuances van de emoties die de helden belelven zijn niet te beschrijven. Dat moet je gewoon zelf gaan zien. Een waardige afsluiting vna het festival.

Jan Minkiewicz

ROTTERDAMSKI FESTIWAL FILMOWY - DZIEŃ 11

Brazylijski film 'Birdwatchers' na pewno nie należy do pierwszej ligi filmowej, ale jego treść zasługuje na omówienie.

Birdwatchers

Marco Bechis 'Birdwatchers' - foto Jan Minkiewicz

Inland

Ferrari Dino Girl

Tokyo Sonata

Indianie w dorzeczu Amazonki zaczynają opuszczać rezerwaty i wracać do swojej pierwotnej ziemi, na ogół oddanej ranczerom i przez nich wykarczowanej. Częstą odpowiedzią ranczerów jest przemoc, aż po mord. Tak też się dzieje w tym prostym filmie, pokazującym jak mała grupka Indian rozbija namioty obok terenów farmera i jak farmerzy gwałtownie reagują. W wielu przypadkach rząd brazylijski oddaje ziemię w ręce Indian, ponieważ ustawowo nie sprzedawano jej farmerom a jedynie oddawano do uprawy.

Postać reżysera Marco Bechis też zasługuje na kilka słów. Syn Chilijki i Włocha, wychował się w Argentynie, deportowany stamtąd z powodów politycznych obecnie zajmuje się działalnością na rzecz praw Indian.

Tariq Teguia jest odnowicielem kina algierskiego. Ten z wykształcenia fotografik pokazał w Rotterdamie swój drugi film fabularny 'Inland' - 'W Głębi Kraju'. Na tle panoramicznych ujęć pustyni rozwija się bardzo powolno i głownie w milczeniu fabuła o geologu, który wbrew lokalnym mieszkańcom i władzom przeprowadza badania w sprawie elektryfikacji odległych terenów, na dodatek nawiedzanych przez powstańców i kryminalistów. Niewielu ludzi na pustyni, na dodatek małomównych. A film trwa 138 minut. Dla miłośników estetycznego kina - do wytrzymania.

Jan Nemec należy do nestorów kina Czeskiego lat 60-ych. Jednym z jego filmów był krótki dokument 'Oda do Pragi' o napadzie Paktu Warszawskiego na Czechosłowację w 1968 r. Teraz Nemec wrócił do tego tematu w 'The Ferrari Dino Girl'. Opowiada on historię przypadkowego nagrania materiału o sowieckich czołgach w Pradze i wywiezienie tego materiału do Austrii. W drugiej części pokazuje ten materiał. Jest to jakby bardzo osobiste uzupełnienie 'Ody do Pragi'.

I już czas na ostatni film obejrzany przez mnie na tegorocznym festiwalu rotterdamskim. 'Tokyo Sonata' Kurosawy Kyoshi ma na koncie już kilka nagród i festiwali. Typowo japońska opowieść, czy sonata o losach rodziny. Sielankowe, harmonijne życie zmienia się, kiedy ojciec traci pracę i nie przyznaje się do tego rodzinie. Rodzina rozpada się, dochodzi do prawdziwej katastrofy, wszystkim grozi tragiczna śmierć. Ich wola naprawy, odrobienia błędów, doprowadza w cudowny sposób do ponownego stanu harmonii. Wszystkie niuanse emocji przeżywanych przez bohaterów nie do opowiedzenia. Trzeba wprost samemu obejrzeć. Był to film godny zakończenia festiwalu.

Jan Minkiewicz