Tomasz Stańko Kwartet - koncerty w Niderlandii

2009.05.03 Nasza Polonia

Przez cztery kolejne dni, Tomasz Stańko będzie występował, wraz z muzykami swojego kwartetu: Marcinem Wasilewskim, Sławomirem Kurkiewiczem i Michałem Miśkiewiczem, w kilku miastach Niderlandii.

Tomasz Stańko - trąbka

Marcin Wasilewski - fortepian

Sławomir Kurkiewicz - bas

Michał Miśkiewicz - perkusja

Tomasz Stańko - uznawany jest za jednego z najlepszych trębaczy w Europie. Przyjmowany również z honorami w Ameryce. Reprezentuje nurt free jazzu. Jest artystą współtworzącym polską szkołę jazzu - fenomen artystyczny, jaki zaistniał na fali odnowy po 1956, charakteryzujący się łączeniem fascynacji stylów zachodniej muzyki z doskonałością warsztatową i postromantycznymi odniesieniami do słowiańskiej melodyki.

Tomasz Stańko znany jest ze swojego rozpoznawalnego liryzmu, bogatej skali ekspresji i emocjonalności, inwencji artystycznej i niespodziewanych zwrotów fraz muzycznych. W serca publiczności zapadł również swoimi ekektryzującymi ilustracjami muzycznymi ponarkotycznych wizji Witkacego.

W wieku 20 lat (1962) utworzył z pianistą Adamem Makowiczem zespół Jazz Darings, postrzegany jako pierwsza europejska formacja free jazzowa. Rok później został zaproszony do kwintetu Krzysztofa Komedy, z którym grał przez 5 lat. Uczestniczył w nagraniu jedenastu albumów oraz muzyki do filmów, komponowanej i realizowanej w Polsce przez Komedę (między innymi dla Romana Polańskiego).

Od 1967 do 1973, Tomasz Stańko był liderem słynnego kwartetu, w którym grali: Janusz Muniak, Bronisław Suchanek, Jan Gonciarczyk i Janusz Stefański - a następnie kwintetu, po dołączeniu Zbigniewa Seiferta. Kwintet Stańki wykształcił własny, unikalny styl zbiorowej free-jazzowej improwizacji i stał się kultową ikoną polskiej hip-kultury, emanując na rozwój sztuki i kultury jazzu w Polsce oraz Europie. Z tego okresu pochodzą trzy płyty: "Music for K" (1970) nagrana w Polsce, a także "Jazz message from Poland" (1972) i "Purple Sun" (1973) nagrane w Niemczech.

W latach 70-tych Tomasz Stańko grał z Globe Unity Orchestra Alexandra Schlippenbacha oraz ze wszystkimi najważniejszymi postaciami europejskiej, awangardowej sceny jazzowej. Utworzył kwintet ze Zbigniewem Seifertem, współpracował z Krzysztofem Pendereckim, Donem Cherrym i fińskim perkusistą Edwardem Vesalą. Seria nagranych w tym okresie płyt, wraz z "Balladyną", wyznaczyła nowe kierunki poprzez eksploracje idiomu free-jazzowej ballady. Artysta przyczynił się także do sukcesu albumu E. Vesali "Together".

Lata 80-te, to dalsza współpraca Tomasza Stańki z Vesalą, przynosząca między innymi podróż do Indii, oraz kontakt z muzykami takimi, jak Chico Freeman i Howard Johnson. W Taj Mahal artysta nagrał również solowy album. Następnie dość intensywnie współpracował z Cecilem Taylorem. Podejmował pionierskie eksploracje możliwości elektroakustycznych oraz zbliżył się w swoich poszukiwaniach artystycznych do rockowych rytmów. Zrealizował w trio z Arildem Andersenem i Jonem Christensenem album "Bluish".

W 1996 Tomasz Stańko zdobył uznanie publiczności płytą "Matka Joanna", nagraną w swoim międzynarodowym kwartecie z Bobo Stensonem, Andersem Jorminem i Tonym Oxley’em, a po niej albumem "Leosia" z 1997- w tym samym składzie. Kolejny wielki sukces przyniósł artyście album "Litania", z tego samego roku, z muzyką Krzysztofa Komedy.

W 1998, producent Manfred Eicher, na sesję "From The Green Hill", skompletował pod dyrekcją Stańki trans-idiomatyczny zespół, do którego zaprosił: Dino Saluzziego, Johna Surmana, Michelle Makarskiego, Andersa Jormina i Jon Christensena. Nagrany przez muzyków album "Green Hill" otrzymał prestiżową Nagrodę Krytyków Niemieckich (Deutscher Schallplattenpreis) jako "Płyta roku 2000".

Z muzykami swojego obecnego kwartetu, pianistą Marcinem Wasilewskim, basistą Sławomirem Kurkiewiczem i perkusistą Michałem Miśkiewiczem, znanymi również jako Simple Acoustic Trio, Tomasz Stańko występuje od 1994.

Wspólnie nagrany w 2002 przez muzyków album "Soul of Things" uznany został za wzór identyfikujący styl Stańki - mroczne i intensywne brzmienie oraz słowiański, balladowy liryzm. Kolejny album "Suspended Night" z 2004, przyniósł ponownie artystom wielkie uznanie krytyków i publiczności.

Wraz z muzykami Simple Acoustic Trio, Tomasz Stańko odbywa wiele tras koncertowych, występując w prestiżowych salach po obu stronach Atlantyku, między innymi: w Wielkiej Brytanii, w Niemczech, Austrii, Szwajcarii, Hiszpanii, USA, Kanady, Włoszech. Mieszka w Warszawie na Powiślu, w Podkowie Leśnej i Nowym Jorku.

Tomasz Stańko ma w swoim dorobku wiele albumów, w tym jako lider zrealizował ponad 30 tytułów - wielokrotnie współpracując ze słynną wytwórnią EMC.

Artysta realizuje się również działając na rzecz międzynarodowych festiwali jazzowych w Polsce. Był kuratorem festiwalu "Podpisano: Stańko" w Fabryce Trzciny w Warszawie oraz czterokrotnie dyrektorem i organizatorem "Jesieni Jazzowej" w Bielsku Białej.

Tomasz Stańko zzdobywał wielokrotne wyróżnienia, w wielu kategoriach muzycznych, w ankietach przeprowadzanych przez czasopismo "Jazz Forum". W 2004 został uhonorowany przez Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Marzenna Donajski