Antwerpia

2004.11.09 Nasza Polonia

Festiwal Teatrów Ulicznych miał jedno z podiów ustawione przed Katedrą i kolejne, niewielkie grupy teatralne bawiły publiczność. Trójka aktorów przyszła ze średniowiecza w korowodzie ślepców i żebraków z sakwami i kijami, po nich dwie aktorki usadowiły się w fotelach prowadząc zreczną konwersację, kabaret wzbudzał wybuchy śmiechu i aplauz publiczności. Później odkryliśmy nieduże sceny, na których odbywały się kameralne koncerty i przedstawienia w całym mieście. Aktorzy lalkarze animowali marionetki na chodnikach i placach, nie korzystając z kulis lub podiów. Muzykanci uliczni i grajkowie tracili przez kilka dni na popularności, zbierając drobne monety na tarasach kawiarni. Człowiek - orkiestra z gitarą, organkami, rodzajem tamburynu przyczepionego do kolana i ułożonym na ziemi instumentem, który przyciskał rytmicznie stopą, został wyproszony przez policję z placu, ale pojawił się koło biblioteki, gdzie z zapałem, melodyjnie spiewał, grał i recytował utwory, jak na ulicznego barda przystało.

Koło Domu Rubensa i Ptasiego Rynku zamówiliśmy typowo belgijskie dania, wyśmienite, wahaliśmy się między wyborem szampana na kieliszki, butelką wina i odmianami miejscowych piw, z dala od turystycznych szlaków odkryliśmy miejscowe kafejki, po czym światła urwały się gwałtownie i zapadła ciemność miasta, co oznaczało, że oddaliliśmy się od centrum i należało wracac. Uprzejmy taksówkarz bez trudu odnalazł nasz hotel, który zmienił nazwę i nikt już właściwie nie pamiętał gdzie znajdował się kiedyś ...Nie zdziwiło to nas bardziej, niż zasłonięcie zabytkowego gmachu Opery w Antwerpii, bryłą współczesnego banku, połyskującą złotawo i sterczącą wysoko w niebo.

Następnego dnia wróciliśmy do Katedry żeby podziwiać dzieła średniowiecznych i barokowych mistrzów, nawet nie uszło naszej uwadze, że marmurowy posążek Najświętszej Panienki ma i współcześnie modne, choć kontrowersyjne, pantofelki zakończone w szpic, a wszystkie pozostałe informacje podane w przewodnikach są rzetelne i nie wymagają uzupełnień.

W Antykwariacie książek na Wolstraat uprzejmy pan, zapytawszy, czy rozmawiamy między sobą po polsku, czy po rosyjsku, polecił nam kilka galerii sztuki, narysował własnoręcznie plan centrum z dojściem do rzeki, wspomniał, że jego żona jest dziennikarką kulinarną i najwyżej przez nią ostatnio oceniona, nowo otwarta nieduża restauracja Lenny's, znajduje się tuż za rogiem, a Muzeum Mody również warte jest zwiedzenia. Upalny dzień skłonił nas do spaceru nad rzekę, której dźwigi portowe i zieleń drugiego brzegu łagodzą widok betonowych blokowisk na niedalekim horyzoncie.

Powrót na przylegającą do naszego brzegu rzeki starówkę, przez przytulne zaułki, przyklasztorne kaplice, zabytkowe kościoły i podia z koncertami i spektaklami oraz tarasami kawiarenek, zaprowadził nas do polskiej restauracji, w której wdaliśmy się w pogawędke z miłą właścicielką. Polska kuchnia była znakomita, a dwaj inni goście, którzy przyszli wkrótce po nas na zimnego Żywca, opowiedzieli nam o żydowskiej dzielnicy, zamieszkanej od kilkunastu już lat przez Polaków, co wyjaśniło zagadkowe spotkania na każdym kroku, poprzedniego dnia w drodze do hotelu. Okazało się też, że raz w tygodniu jest tu nocna dyskoteka, na którą przychodzą różni goście. Zaciekawieni postanowiliśmy wrócić tam nocą.

Polecona przez antykwariusza, pana Guido, nieduża restauracja była rzeczywiście świetna, w cieniu Katedry przy wiśniowych, malinowych i innych belgijskich piwach szybko minął czas i wróciliśmy na tańce. Atmosfera przypominała początkowo polskie wesele, przy połączonych razem stołach obficie zastawionych na świeżym powietrzu, z gośćmi w każdym wieku, którzy widać było, że znają się od lat i spoglądają spod oka na obcych przybyszów. Muzyka, na piętrze z dużą salą tańca, niosła po wąskich uliczkach antwerpskich stare polskie przeboje na przemian z najnowszymi międzynarodowymi; chętnych do tańca nie brakowało. O drugiej w nocy, w drodze do hotelu, spod sklepu nocnego doleciały nas strzępy słów: "zarąbiście...", " za to się należy zamknięcie paszczy z liścia..."Ucieszyłam się, polszczyzna ewoluuje w dobrym kierunku, brzydkie słowo :" zajebiście" zostało zastąpione znacznie ładniejszym, a zamierzony akt spoliczkowania kogoś, ujęty opisowo, brzmiał metaforycznie.

Rano nie odmówiliśmy sobie przyjemności przejechania się tramwajem numer 11, który z okolic hotelu zakręca wąską pętelką na starówce i wraca przez żydowską dzielnicę. Poszliśmy na kiszone ogórki, chrzan z buraczkami, karpia w galarecie i inne przysmaki. Buszowanie w miejscowych antykwariatach zostało uwieńczone kupieniem przez Radka książki I.B. Singera pt. Sztukmistrz z Lublina, przełożonej na niderlandzki w 1979 roku.

W drodze na Dworzec Centralny pozostała nam już tylko okropna speluna, ktorej wnetrze wypełnione miescowymi meżczyznami nigdy nie wyglądało bezpiecznie, a ciekawość i żyłka podróżniczo-reporterska jak u mistrza Ryszarda Kapuścińskiego, nie pozwalała przejść obok obojetnie. Wewnątrz zauważyliśmy tych samych, co zwykle, miejscowych przy barze i jedną kobietę, wsród ogolonych na łyso meżczyzn z tatuażami, przy stoliku, co dodało nam odwagi. Barmanka wyjęła z lodówki dobrze zmrożone kufle piwa, genialny pomysł w upał, podała tym razem zamówione przez nas białe piwo z cytryną, a od stolika z kobietą dobiegł nas gwar prowadzonej po polsku rozmowy, głośniejszej niż flamandzki przy barze... popatrzyliśmy na siebie bez słów, parskając śmiechem.

Jedźcie do Antwerpii, w kilka dni przeżyjecie niezapomniane wakacje, zabytków architektury, rzeźby i malarstwa jest tam pełno na każdym kroku, hoteli i pensjonatów również, uroczych kawiarni, restauracji, sklapików, księgarni, galerii sztuki nie brak ... Będziecie mieli co wspominać, do następnego razu ...wrócicie tam z pewnością!

Agnieszka Sadlakowska, Amsterdam

Reportaż ukazał się również w "Scenie Polskiej" numer 3 (39)/2004