Zabawki - trzaskawki

2006.07.10 Nasza Polonia

W mieście mego dzieciństwa, u wejścia do przedwojennej, eleganckiej dzielnicy żydowskiej, przy zbiegu ulic zwanych po wojnie ulicami Tuwima i 1-go Maja, w suterenie narożnej kamienicy, z oknami na poziomie chodnika, z wejściem po schodkach wprost z ulicy był dziwny sklep - nie sklep, warsztat - nie warsztat, mieszkanie - nie mieszkanie, w którym, w ciasnocie dwóch malutkich pomieszczeń wraz z liczną rodziną mieszkał, a raczej należałoby powiedzieć, rezydował Pan J..

Niewysoki, niepozorny, drobny, zawsze uśmiechnięty mężczyzna, wiecznie coś naprawiający, coś dłubiący, coś majstrujący, lub pertraktujący z klientami, wydający dyspozycje żonie i dzieciom, stale obecny, stale czymś zajęty, a jednak mający czas i baczenie na wszystko co działo się w tym jego miniaturowym królestwie.

Czuło się jego niepodzielną władzę.

Nas, dzieciarnię, przyciągało to miejsce pełne dziwnych przedmiotów, szpargałów, różnych części i fragmentów czegoś, czego dawnej całości nawet wysilając wyobraźnię nie byliśmy w stanie sobie uzmysłowić.

Pan J. budował z tych rupieci niepodobne do niczego znanego, niezwykłe twory fantazji i sprawnych rąk. Umieszczał te dzieła, starannie wybierając dla nich miejsce, na oknie od strony bardziej uczęszczanej ulicy, pod zachęcającą do kupna, wypisaną dużymi literami na sporym kawałku bristolu reklamą: ZABAWKI - TRZASKAWKI.

Nie wiem czy ktoś kiedykolwiek kupił taka zabawkę.

Wiem, że po pewnym czasie niektóre z nich były z okna zdejmowane i ich miejsce zajmowało nowe dzieło. Te zdjęte Pan J. z gniewnym pomrukiwaniem rzucał na stos w kącie pomieszczenia i siadał ponownie do swojej dłubaniny.

Ten "sklep cynamonowy", ten otwarty, a jednak wyizolowany świat, te zabawki-trzaskawki traktowane niemal jak żywe istoty, którym sens istnienia nadawał ich twórca, ta cicha rodzina żyjąca w ciasnocie i biedzie, z których nie wydobywała mrówcza i twórcza praca głowy rodziny, praca skupiona na jakichś innych, Panu J. tylko znanych celach - wszystko to, wyraziście stanęło przede mną, gdy słucham i czytam o ostatnich zawirowaniach w polityce. O chorobie - niechorobie prezydenta, o dymisji - niedymisji premiera, o zmianie nienaturalnie - naturalnej, o prawdzie - nieprawdzie, o trzeciej - czwartej...

Zabawki - trzaskawki, zabawki - trzaskawki, zabawki - trzaskawki.......

Renata Rudecka-Kalinowska