IDFA 2009 â DZIEĹ 7 i 8

IDFA 2009 - dzień 7 i 8

2009.11.30 Nasza Polonia

Półmetek festiwalu obfitował w filmy o treści poważnej i skomplikowanej. Jak inaczej określić 'Google Baby' Izraelczyka Izzy Brand Frank. Doron, izraelski przedsiębiorca, odkrywa tanią metodę produkcji dzieci. Spermę zbiera w Stanach Zjednoczonych, jajeczka również na zachodzie, a kobiet do noszenia sztucznie zapłodnionych jajeczek ma pod dostatkiem w Indiach. Jego optymistyczne podejście do tej 'fabryki dzieci' opiera się na niskich kosztach dla pragnących dziecka rodziców, oraz proporcjonalnie dużych zarobkach dla matek-nosicielek, które w ten sposób mogą zagwarantować sobie mieszkanie a swoim "prawdziwym" dzieciom studia. Doron porusza się przy tym wszystkim na granicy legalności. Film pozostawił u wielu widzów niesmak.

'American Radical: The Trials of Norman Finkelstein' Davida Ridgen i Nicolasa Rossier to portret Normana Finkelsteina. Syn matki, która przeżyła powstanie w Getcie Warszawskim oraz Majdanek i ojca, który przeżył Oświęcim, nauczył się w domu - głównie od matki - skrajnego pacyfizmu. Jak sam twierdzi, wybawiło go od środowiska ortodoksyjnych Żydów amerykańskich a nawet wprowadziło z nim w konflikt. Finkelstein jest zażartym adwokatem praw Palestyńczyków i oskarżycielem Izraele o zbrodnie wojenne. Naraża go to na problemy w Izraelu, ale również w Stanach, gdzie traci pozycję na uniwersytecie, kiedy oskarża starego profesora żydowskiego pochodzenia o plagiat. Finkelstein jest inteligentny, ale i opryskliwy i ostry dla przeciwników, których nazywa 'żerującymi na Holokauście'.

'Sins of My Father', to historia syna Pablo Escobara, szefa kolumbijskiego kartelu narkotycznego w Medellin. Argentyńczyk Nicolas Entel odkrył pewnego dnia, że żona i syn zabitego w 1993 r. gangstera Pablo Escobara mieszkają pod innym nazwiskiem w jego kraju. Namawia on Sebastiana Marroquin - vel Juan Pablo Escobar - do opowiadania przed kamerą o swym ojcu. Film stał się ekspiacją syna, który potępia zbrodnie swego ojca i uważa, że odstępując od zemsty za jego zastrzelenie uratował się od takiej samej zgubnej kariery. Szuka on również kontaktu z synami dwóch, zamordowanych na rozkaz jego ojca, polityków kolumbijskich. Na końcu filmu dochodzi do spotkania, wzajemnego podania sobie ręki i wybaczenia ze strony synów polityków.

Anglicy Matt Whitecross i Michael Winterbottom zrobili w oparciu o książkę znanej kanadyjskiej antyglobalistki Naomi Klein film 'The Shock Doctrine'.

Atakuje ona Miltona Friedmana - znanego teoretyka neoliberalizmu w gospodarce, za to, że bezwzględnie wdraża swoją teorię poprzez różnych zwolenników politycznych. Najpierw w Chile, potem a Argentynie. I tu reżyserzy filmu robią nieco dziwny przeskok, bowiem raptem jesteśmy w Rosji, Iraku i Afganistanie. Jakby chcieli wszelkie zło na świecie wiązać z neoliberalizmem, chociaż i w tych ostatnich przypadkach można wskazać na ludzi, którzy w strefach wojennych są w stanie zarobić krocie propagując wolny rynek. Zresztą sama Naomi Klein nie była zadowolona z adaptacji jej ksiązki i wycofała swoje poparcie dla filmu.

Jan Minkiewicz

IDFA 2009 - DAG 7 en 8

Halverwege het festival veel films met serieuze en ingewikkelde inhoud. Hoe anders moet je 'Google Baby' van de Israëliër Izzy Brand Frank beoordelen. Doron, Israëlisch zakenman, ontdekt een goedkope manier om kinderen te produceren. Sperma wordt verzameld in de VS, eicellen ook in het Westen, en draagmoeders voor de kunstmatig bevruchte eitjes heeft hij in overvloed in India. Zijn optimistische benadering van deze 'kinderfabriek' berust op lage kosten voor naar een kind hunkerende ouders en proportioneel hoge verdiensten voor de draagmoeders, die zich zo een huid kunnen aanschaffen en hun 'echte eigen' kinderen een opleiding geven. Doron balanceert bij dit alles voortdurend op de grens van het legale. De film liet bij velen een wrange nasmaak achter.

'American Radical: The Trials of Norman Finkelstein' van David Ridgen en Nicolas Rossier is het portret van Normana Finkelstein. Zoon van een moeder, die de opstand in het Getto van Warschau en Majdanek overleefde en een vader, die levend uit Auschwitz terugkwam, leerde hij thuis - vooral van zijn moeder - extreem pacifisme. Naar eigen zeggen, is hij zo gered voor de orthodox-joodse gemeenschap in Amerika en hem zelfs darmee in conflict gebracht.

GoogleBaby

American Radical

Nicolas Rossier 'American Radical' - foto Jan Minkiewicz

Sins of My Father

Juan Carlos Escobar - foto Jan Minkiewicz

Nicolas Entel 'Sins Of My Father' - foto Jan Minkiewicz

Matt Whitecross 'The Shock Doctrine' - foto Jan Minkiewicz

Finkelstein is verwoed advocaat van de rechten van Palestijnen en aanklager van Israël voor oorlogsmisdaden. Dat levert hem problemen in Israël op, maar ook in de VS, waar hij zijn positie aan de universiteit verliest, wanneer hij een oudere professor van joodse afkomst van plagiaat beticht. Finkelstein is intelligent, maar ook bruusk en scherp voor zijn tegenstanders, die hij 'uitbuiters van de Holocaust' noemt.

'Sins of My Father', is het verhaal van de zoon van Pablo Escobara, leider van het drugskartel van Medellin. De Argentijn Nicolas Entel ontdekt op een dag, dat de vrouw en zoon van de in 1993 doodgeschoten gangster Pablo Escobar onder een schuilnaam in zijn land verblijven. Hij haalt Sebastian Marroquin - oftewel Juan Pablo Escobar - over om voor de camera over zijn vader te praten. Film is een boetedoening van de zoon geworden, die de misdaden van zijn vader veroordeelt en vindt, dat hij door af te zien van wraakneming voor het neerschieten van zijn vader zich gered heeft van een zelfde dodelijk aflopende carričre. Hij zoekt ook contact met de zoons van twee op bevel van zijn vader vermoorde Colombiaanse politici. Aan het einde van de film komt het tot een ontmoeting, met wederzijdse handdruk en vergeving van de kant van de zoons van de politici.

De Engelsen Matt Whitecross en Michael Winterbottom hebben op basis van het naamsgelijke boek van de bekende Canadese antiglobaliste Naomi Klein de film 'The Shock Doctrine' gemaakt. Zij valt Milton Friedman - de bekende theoreticus van het neoliberalisme in de economie - aan, dat hij via allerlei verwante politici zijn theorie genadeloos invoert. Eerst in Chili, daarna in Argentinië En hier maken de regisseurs een wat eigenaardige sprong. We zijn namelijk opeens in Rusland, Irak en Afghanistan. Alsof zij alle kwaads in de wereld wilden verklaren uit het neoliberalisme, hoewel ook in die laatste gevallen mensen gevonden kunnen worden, die zelfs in oorlogsgebieden veel geld kunnen verdienen door de vrije markt te prediken. Het is trouwens zo, dat Naomi Klein zelf niet gelukkig was met de adaptatie van haar boek en haar steun voor de film heeft ingetrokken.

Jan Minkiewicz