Diabelska kariera

2006.10.06 Nasza Polonia

Diabli wiedzą - nikt nie wie, nie wiadomo, dlaczego zrobił taką karierę ?

Brzydki, koślawy, owłosiony, z długim ogonem i rogami. Do tego diabła wart - nic nie wart. Krętacz i spryciarz, intrygant i kusiciel, diabelskie nasienie - nikczemnik, a jednak trafił przebojem do języka.

Nie miał żadnych szans na sukces, a już najmniejszych na to, aby otrzymać wiele imion: diabeł, czart, bies, kusiciel, szatan, antychryst, Lucyfer, Belzebub, Belial, demon, Mafistofeles, Mefisto, kusy, zły, złe, czarny, licho, diabelec, diasek, dydko.

Jest tych nazw do diabła i trochę - mnóstwo, bardzo dużo. Na diabła, po diabła, po jakiego [kiego] diabła - po co, w jakim celu wtargnął do języka?

Przebiegły i cwany, niesamowicie trudny do opanowania - diabeł wcielony - wychodzi z piekła na ziemię. Nie mieszka u diabła na rogach i gdzie diabeł mówi dobranoc - w miejscach opuszczonych przez ludzi. Nie bierze złego, bo wie, że jest jego. Czyha na niewinnych. I kusi, namawia tak długo aż wstępuje w kogoś, siedzi w kimś, patrzy komuś z oczu - ktoś jest zły, złośliwy, niespokojny czy bardzo ruchliwy. Nic, tylko jakiś diabeł go opętał!

Człowiek nie musi, choć diabeł kusi - mówi ludowa mądrość, ale po co jej słuchać, skoro zły duch duch odpowiada absolutnie za wszystkie jego przywary . Za pijaństwo: Pijakowi to i diabeł wódkę dolewa, za lenistwo: Boi się roboty, jak diabeł święconej wody, za udawaną pobożność: Modli się pod figurą, a diabła ma pod skórą, za dwulicowość: Bogu świeczkę, a diabłu ogarek, za: złośliwość: Jak to pospolicie o nich powiadają, muzycy pychą diabłu się równają, za niecierpliwość: Gdy się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy.

Ale na tym nie kończą się diabelskie sztuczki. Szatan bowiem potrafi sprowadzić na ludzi mrozy, upały, wiatry, deszcze i hałas jak diabli, jak sto, trzysta itp. diabłów, czyli ogromne, potężne, wielkie.

Nic dziwnego, że biesowi towarzyszą grożne okrzyki: U diabła!, Do diabła!, Do stu diabłów!, Niech to diabli porwą, wezmą!, Idz, wynoś się, ruszaj do diabła albo w diabły!

Nie wynosi się, nie znika i wciąż zaskakuje. Potrafi kurczyć się i czmychać przez dziurkę od klucza albo nadymać się i rosnąć na dwa łokcie, albo błyskawicznie zmienić postać. Raz więc staje się diabełkiem - nieznośnym dzieckiem, trzpiotem, figlarzem, urwisem, innym razem diablicą - złą, nieznośną kobietą, o której mówi się nieelegancko - jędza, sekutnica.

Nazywana w przysłowiach i powiedzeniach babą, kobietą, niewiastą i białogłową jest podejrzewana, podobnie jak diabeł, o przewrotność, zadziorność i złośliwość. Bywa, że przypisuje się jej szatańską nieprzewidywalność i nieobliczalność. O żonie też nie mówi się najlepiej: Zła żona, zły sąsiad, diabeł trzeci - jednej matki dzieci czy też: Pierwsza żona od Boga, druga od ludzi, a trzecia od diabła. To ostatnie powiedzenie może przyjmować zapis: Do trzydziestu lat człowiek żeni się sam, po trzydziestu ludzie go żenią, a po czterdziestce żeni diabeł.

Jednak, zdaniem autorów powiedzen i przypowieści, najgorsza jest baba: Baba z piekła rodem!, Baba zła, gorsza od diabła! Kręci językiem, jak diabeł kopytem. Diabli ją biorą - złości się, kiedy diabeł nakrył coś ogonem - czegoś nie może znalezć, choć nie mogło zginąć. Irytuje ją, gdy kogoś lub coś diabli nadali, przynieśli. Taki mówi się o kimś lub o czymś niepożądanym i niepotrzebnym. Trzeba wierzyć, że wowczas jest w stanie rzucić wszystko do diabła, do stu diabłów albo w diabły - pozbyć się, porzucić.

Zdaniem niektórych: Czart z babą nie poradzi. Zdaniem innych: Gdzie diabeł nie może, tam babę pośle. Jeszcze inni mówią: Nie taki diabeł straszny, jak go malują.

Kto ma rację? Cóż...po pierwsze nie od dziś wiadomo, że diabeł tkwi w szczegółach, a po drugie: Znam takie przysłowie, że każdy diabeł mówi o sobie.

I po co diabłu taka kariera? Diabli wiedzą!

Teresa Zejda