Są wśród nas

Kiedy przed ponad 34 laty Stefan Kisielewski w przemówieniu na nadzwyczajnym zebraniu oddziału warszawskiego Związku Literatów Polskich, mówiąc o polityce kulturalnej partii robotniczej, o cenzurze i zdjęciu "Dziadów" ze sceny Teatru Narodowego użył słynnego określenia"dyktatura ciemniaków" - zasłużył sobie na pobicie przez nieznanych sprawców i miejsce w pełnym jadu i nienawiści przemówieniu towarzysza Wiesława.

Pojęcie dyktatura ciemniaków nie odnosiło się w ustach Kisiela do rządów partii, był dość ostrożny, by mówić tak tylko o ludziach, decydujących o kulturze. Jednak w istocie władze dobrze odczytały jego intencje - pojęcie dyktatury ciemniaków rozciągało się na cały ówczesny aparat i system władzy. Ciemniacy decydowali wtedy o lokalizcji inwestycji i o tytułach w gazecie, o przyjęciu majstra do pracy i o talonach na dywan lub telewizor. Irytacja Gomułki była więc uzasadniona.

Od tego czasu każda zmiana na lepsze, każde ustępstwo dyktatury wobec oporu społecznej materii zdawały się prowadzić w stronę demokracji bez przymiotnika socjalistyczna. Wydawało się także, że każde ustępstwo władzy, każde jej ograniczenie prowadzi do redukcji wpływów ciemniaków na nasze bytowanie. I, o naiwni, sądziliśmy, że gdy dyktatura zniknie, miejsca dla ciemniaków w demokracji nie będzie.

Od trzynastu lat żyjemy, jak się wydawało jeszcze do października tego roku, w ustroju demokratycznym. Dyktatura ciemniaków - zdawało się - odeszła bezpowrotnie w niepamięć. Po śmierci Kisiela kurz przykrył i jego felietony, i twórczość pisarską, a nawet - owych ciemniaków. Nic bardziej jednak mylnego! Oto ciemniaki nadal żyją wśród nas i wciąż mają się całkiem dobrze, a nawet - z czasem, rosną w siłę, w bezczelność i skuteczność.

Przyszli do Sejmu dzięki demokracji. Pełnią zaszczytną służbę reprezentantów narodu, choć wydaje się, jakby raczej służyli swojej własnej sprawie i ciemnym, ciemniackim interesom. Próbują dyktować warunki, lekceważą prawo, albo je naginają, nie wiedząc, co to dobry obyczaj. Oszust woła"łapaj złodzieja!", a złodziej nieustannie szuka oszustów.

Ciemniaki pryskają jadem i grożą siłą.

Póki co dyktatury ciemniaków już nie ma. Jest za to demokracja ciemniaków.

Piotr Rachtan

piotr.rachtan@wp.pl

2002.11.04 Nasza Polonia